MATERYAL VE YÜZEY ANALIZI

Materyal ve Yüzey araştırması laboratuvarımızda önemli bir alan oluşturmaktadır. Bu alanda boya ve de renklerin kalitesi incelenmektedir. Örneğin boyanın, çevre ortamının değiştirilmesi ile metal yüzeyine iyi yapışıp yapışmadığı, renk değişimi, kabarcıkların oluşumu gibi, boyayı etkileyen parametreler test edilmektedir.

Materyal ve Yüzey araştırması bölümünün kapsadığı alanlar, aşagıdaki gibi sınıflandırılmıştır:

  • Renkler
  • Boyalar
  • Plastikler
  • Materyaller

Aşağıdaki analiz metodları materyal ve yüzey araştırması için laboratuvarımızda sunulmaktadır:

Analiz Metodlari

Renklerin ve Boyalarin akis süresi ölcme testi

ASTM D1200; DIN EN ISO 2431 (önceden DIN 53211)

Renklerin ve de boyaların akış hızı, özel bir deney kabı ile ölçülebilir. Numune kaba doldurulur ve akmaya bırakıldığı andan itibaren kronometre ile süre ölçülür. Bu süre ile akışkanlık hızı, yani viskozite ölçülür.

UV isinlariyla yaslanma ve dayanma testi

ASTM D3424; ASTM D5071; ASTM D6695; ASTM G151; ASTM G155; DIN EN ISO 11431; DIN EN ISO 11979-5; DIN EN ISO 7491; DIN EN ISO 4049; DIN EN ISO 4892-2

Güneş ışınlarının yapaysal olarak laboratuvar ortamında test edilmesidir. Plastik gibi parçalar halojen lambası ile ışınlandırılarak renk değişimi, kırılma ya da çatlama gibi özellikler test edilir. Aynı zamanda cihazda yağmur ortamının hazırlanması ya da başka bir değişle yağmurun, parçaların yüzeyine püskürtülmeside mümkündür.

Kursunkalem testi

ASTM D3363; DIN EN ISO 15184

Bu metodta, sertliği belli olan bir kurşunkalem, belli bir tutuşla, boyanın üzerinde çizgiler çizilir. Kurşun kalemin sertliği, boyada bir hasar oluşana kadar arttırılır. Kurşun kalem testi ile farklı zamanda ve de günlerde üretilen aynı boyanın, birbirleri ile kıyaslanarak, kaliteleri hakkında bilgi vermesini sağlar. Aynı zamanda yapışkanlığı hakkında da bilgi verir.

Yanmaya karsi dayaniklilik testi, yanma hizi

DIN 75200

Bu standard, plastiklerin ya da başka numunelerin yanma hızını belirlemektedir. Özel olarak kesilen numune parçası cihaza konularak yakılır. 15 saniye sonra yanma kaynağı söndürülür ve ölçümler yapılır.

Mukayemet (Dayanim) testi

ISO 2812-1; ISO 2812-4

Materyallerin ya da boya parçalarının çeşitli kimyasallara karşı göstermiş olduğu direnişler ölçülür. Bu kimyasallar, çözücüler, tuzlu su, yağlar, gazlar, asitler, bazlar, sabun ve deterjanlar gibi maddeler olabilir. Deney sonucunda materyalllerin ya da plastik parcaların rengindeki değisim, kabarcıklar, boyanın çatlaması gibi özellikler incelenir.

Plastiklerin yogunlugu

ASTM D792; DIN EN ISO 1183-1

Plastik parçaların yoğunluğu, öncelikle normal alanda ve de su ile dolu olan bir kabta yapılan ölçümler sonucunda elde edilir. Bu deney sonucunda, çeşitli kimyasallara karşı dayanma testi uygulanan parçaların deney öncesi ve de sonrası değişimleri tespit edilir. Yoğunluğunda ya da sertliğindeki değisimler bu metod ile tespit edilebilir.

Çekme, Basma ve Egme testi

DIN EN ISO 1519

Metal yüzeyine sürülen boyalar, resimde görülen cihaza takılarak, belirli bir yöne doğru eğritilir. Bu ölçme metodunda boyaların çekmesi ve de yapışması kontrol edilir. Çok sert olan boyalarda çatlaklıklar görülebilir.

Renk tonu (cihazla)

ASTM D2244

Gözle boya rengini tespit etmede oldugu gibi iki ya da daha fazla boya birbiri ile kiyaslanmaktadir. Bu metod ile boya farkliligini ve de metameriyi tespit etmek mümkündür.

Renk tonu (görsel)

ISO 10526; ASTM D1729

Renkler, farkı ışık türleri altında tutulunca, farklı gözükürler. İki tane kırmızı renkli metal, Neon ışınlarının altında aynı gözükebilirler ama normal gündüz ışığında biri koyu gözükebilir. Bu olay Metameri olarakta adlandırılmaktadır.
Farklı ışın kaynakları ve de türleri kullanılarak, deneyler aynı kişi tarafından yapılır. Laboratuvarımızda örneğin: Standard ışık D65, ışık türü F2 (CWF) ve F11 (Tl 84) gibi ışık türleri kullanılarak deneyler yapılır.

Çapraz kesme (Tarama Yöntemi) testi

DIN EN ISO 2409 und ASTM D3359 Method B

Çapraz kesme testi, kullanılan boyanın yapışma kuvveti hakkında bilgi vermektedir. Boya kalınlığı 60µm den düşük olan numuneler 1 mm aralıklı bıçaklarla kesilir, daha kalın sürülen boyalar için 2 mm aralıklı bıçaklar kullanılır. Birçok aralığı oluşturacak şekilde kesmeler gerçekleşir ve 90° de tekrarı yapılır. Kesmeden sonra çapraz şekilde oluşan küçük kareler gözetlenir. Bu karelerin kenarında oluşan hasarlar boyanın yapışması ve de kalitesi hakkında önemli bilgiler verir.

Parlaklik derecesi

DIN 67530

Ölçme metodunun prensibi gönderilen refleksiyonların ölçümüne bağlıdır. Gönderilen ışının yoğunluğu belirlenen bir açida ölçülmektedir. Standard olarak siyah cam paletleri kullanılmaktadır. Laboratuvarımızda üç açidan ölcülebilecek cihaz kullanılmaktadır ( 20° çok parlak, 60° orta parlak, 85° mat parlak).

Kül miktari ve dolgu maddesinin tayini

DIN EN ISO 1172

Analiz metodu, parcalarda bulunan tekstil camı ya da mineral doldurma numunelerinin miktarı tespit edilir. Bu deneyde numune 500-600°C de ısıtılır, eksikatorde soğutulur ve terazide ölçülür. Isınma öncesi ve de sonrası sonuçlar karşılaştırılarak yüzdelik miktarı tespit edilir.

Saf su dayanma testi

DIN EN ISO6270-2 (önceden DIN 50017)

Bu metod ile, numunelerin 40 °C deki saf suya karşı dayaniklılığı incelenmektedir. Saf su cihazındaki nem oranıda hemen hemen 100%' dür. Tuzlu su testinde olduğu gibi, bu metod ile boyalarda herhangi bir hasarın oluşup oluşmadığı, ya da boyanın saf olduğunu, yani herhangi bir kir içermediği gibi ipucuları verebilir.

SO2 iceren atmosferde saf su dayanma testi

DIN 50018; DIN EN ISO 6988; ISO 3231

Metal yüzeylerin ya da boyalarin arastirilmasinda saf suyun bulundugu cihaza SO2 gazi verilierek bu metod uygulanir. Belirli bir miktarda SO2 verilir. Daha sonra sekiz saat boyunca 40°C ve 100 % nemli ortamda test devam edilir. Sekiz saat sonra cihaz 16 saat boyunca oda kosullarinda hava ile zirkule edilir. Bu devir test boyunca uygulanir ve en sonunda numuneler degerlendirilir.

Darbe testi

ASTM D2794

Darbe testi, kurşun darbe testi diyede adlandırılır. Gülle gibi olan ve de kurşundan yapılan yuvarlak cisim, belirli yüksekliklerden metal yüzeyinde bulunan boya ya bırakılır. Yüksekliğin artılırılması ise boya ve metal yüzeyindeki kinetik enerjide artar. Basma, çekme ve eğme testinde olduğu gibi, burdada boyanın yapışkanlığı, form degişimi gözetlenmektedir.

Portakal kabugu ford standardlari

Ford Standards

Bu kusur, bir yüzeyde, portakal kabuğunu andıran tümsekcik ve çukurların oluşması biçiminde tanımlanabilir. Portakal kabuğu görüntüsü, genellikle, yayılma yetersizliğinden kaynaklanır ve hem püskürtme hem de rulo ile uygulanan boyalarda sık rastlanan bir kusurdur. Yüzey üzerindeki bir noktadan diğerine, yüzey gerilim değerleri değişiyorsa, bu farklılıkların etkisinde oluşan boya hareketleri portakal kabuğu görüntüsü sonucunu verebilir).

Ayrıca, yüksek viskozitenin de filmin yayılmasını engelleyen bir diğer etken olduğu da unutulmamalıdır.

Korozyon direnci (Tuzlu su/buhari testi)

DIN EN ISO 9227 (önceden DIN 50021); ASTM B117; GWM 14458

Metal yüzeyine sürülmüş olan boyalar, tuzlu su ile çalışan cihaza konularak test edilir. Bu metod ile kısa süre içerisinde boya yüzeyinde bulunan hasarları tespit etmektir. Deney sonuçları, normal bir ortamda gerçekleşen doğa koşulları ile oluşan hasarlarla kıyaslanmaz. Analiz metodunda kullanılan tuzlu su yerine, müşterinin istemiş olduğu bir çözeltide hazırlanıp kullanılabilir.

Kat kalinlik (Boya kalinligi)

DIN 2360

İletkenlik özelliği olmayan boyaların kalınlığı iki metod ile ölçülebilir.
Manyetik yüzeye sahip olanlar: Manyetik endüktif metodu
Manyetik yüzeye sahip olmayanlar: Burgaç akım metodu

Kat kalinlik (Boya Kalinligi) testi

ISO 2808, 6B Metodu

Metal yüzeyler üzerindeki boya kalınliğını ölçmek için uygulanır. Bu ölçme sisteminde boya yüzeyine bir kesik yapılır ve kesik bölümü renkli bir kalem ile belirlenir. Boya kalınlığı kesme açısından okunur.

Shore Sertlik testi

ASTM D2240; ASTM D2000; DIN EN ISO 868; DIN 53505 (-A/-D)

Plastiklerin, kauçuğun ve de elastomerlerin sertliğini ölçmek için shore cihazı gereklidir. Yumuşak olan plastikler Shore A ile , sert olanlar D ile yapilir. Bu metodta iğne gibi sivri olan metal parçası plastik parcalara bastırılır. Numuneler az çok iğne şeklindeki parçaya karşı bir direniş gösterirler. Bu basınç ve de direniş sonucunda sertlik ölçülür.

Tas vurusu analizi

ASTM D3170; SAE J400

Boyalarin tasa karsi olan direncini ölcmek icin uygulanan bir analiz metodudur. Boya numuneleri ile kaplanan metal parcalarin yüzeyine belirli bir acida ve de basincta standard taslar gönderilir. Tas vurusu ile boyalarin direnci ve de tutunma gücü belirlenebilir.

Devirli/dönemselli korozyon testi

SAE J2334; DIN EN ISO 11997-1 ve VDA 621 415

Dönemselli korozyon test cihazi normal (tuzlu su/subuhari) cihazi ile hemen hemen aynidir. Bu metodta öncelikle boya kapli metal numuneler saf su ile daha sonra tuzlu su ile analiz edilir. Burdaki tuzlu su cözeltisi cesitli kimyasallardan olusmaktadir. Son olarakta kurutma fazi gerceklesmektedir. Bir dönemec 24 saat sürmektedir. Ve bu dömenec sürekli olarak uygulanmaktadir. Numuneler tamamen analiz edildikten sonra degerlendirilirler.